Ken Wilber - wywiad

Steve Paulson, 28.04.2008,

Ken WilberPisałeś o tym, że pomiędzy nauką i religią trwa filozoficzna zimna wojna. Czy myślisz, że są one zasadniczo w konflikcie?

Osobiście nie. Ale to zależy od tego co masz na myśli mówiąc o nauce i co masz na myśli mówiąc o religii. Są przynajmniej dwa główne typy religii. Jeden opiera się na wierze w mityczny lub magiczny dogmat. Większość ludzi z pewnością to ma na myśli mówiąc o religii. Nauka dość gruntownie rozmontowała mityczne religie. Jednak praktycznie wszystkie wielkie religie uznają różnicę pomiędzy „egzoteryczną” lub zewnętrzną religią, a „ezoteryczną” lub wewnętrzną religią. Wewnętrzna religia bywa bardziej kontemplacyjna, mistyczna i eksperymentalna i mniej kognitywna i konceptualna. W rzeczywistości nauka sympatyzuje z tradycjami kontemplacyjnymi jeśli chodzi o metodologię.

Kiedy mówisz o religiach mitycznych, czy masz na myśli tego typu opowieści jakie czytamy w Biblii?

Lub w każdej z wielkich religii. Laotzu miał 900 lat kiedy się urodził. Według Hindusów ziemia spoczywa na wężu, który spoczywa na słoniu, który spoczywa na żółwiu. Tego typu mityczne podejście nie jest błędne. Jest tylko etapem rozwoju. Spójrzmy na struktury rozwoju u Jeana Gebsera. Rozwijają się od archaicznej do magicznej, do mitycznej, do racjonalnej, do pluralistycznej, do integralnej i wyższych. Struktury magiczna i mityczna są rzeczywistymi etapami. Nie mylą się bardziej niż jakby powiedzieć, że mylisz się mając 5 lat. To jest po prostu 5 lat. Oczekujemy, że będą wyższe etapy. Był czas kiedy podejście magiczne i mityczne były frontem ewolucji. Nie możemy ich więc umniejszać.

Konwencjonalna nauka poprawnie rozmontowała pre-racjonalne mity ale idzie za daleko w rozmontowywaniu sfery trans-racjonalnej. Mityczne i magiczne podejścia są w zasadzie pre-racjonalne i pre-werbalne, ale praktyki medytacyjne i kontemplacyjne są trans-racjonalne. W pełni akceptują racjonalność i naukę. Pokazują jednak, że istnieją głębsze rodzaje świadomości, na swój własny sposób naukowe.